Het eiland
Vlieland — je komt als gast, je doet mee
Eén dorp, bijna 1200 inwoners en een gastvrijheid die je meteen voelt. Op Vlieland slaap, eet en beleef je het eiland samen met de mensen die hier wonen.
Geschiedenis
Een eiland dat zichzelf bleef herontdekken
Vlieland is permanent gescheiden van het vasteland sinds de Sint-Luciavloed van 1287. De naam komt van het Vlie, de zeestraat tussen Vlieland en Terschelling die ooit de mond was van een rivier die uitkwam in de toenmalige Zuiderzee.
Twee dorpen, één verdwenen
Tot 1736 had Vlieland twee dorpen: Oost-Vlieland en het westelijker gelegen Westeijnde, ook wel West-Vlieland genoemd. Na decennia van pogingen tot herstel verdween dat tweede dorp definitief in de zee. Wat overbleef is het huidige Oost-Vlieland — sindsdien hét dorp van het eiland.
Gouden Eeuw op de rede van Vlieland
In de 16e en 17e eeuw was de rede van Vlieland een natuurlijke haven voor schepen die op weg waren naar de Oostzee. De eilanders verdienden hun geld met de Oostzeevaart, walvisvaart en loodsdiensten. Michiel de Ruyter, Cornelis Tromp en Witte de With waren regelmatige bezoekers; familie van Tromp had hier een huis dat er nog steeds staat.
Niet Fries, wel Fryslân
Tot 1942 hoorde Vlieland bij Noord-Holland. Pas tijdens de Duitse bezetting werden Vlieland en Terschelling administratief bij Friesland gevoegd. Daarom spreken Vlielanders geen Fries: hun taalgeschiedenis loopt via Holland, niet via het Friese vasteland.
Eerste op de morsetelegraaf
In 1866 was Vlieland — vanwege het loodswezen en de zeevaartschool — als eerste van de Nederlandse Waddeneilanden aangesloten op de morsetelegraaf. Een opmerkelijke modernisering voor zo'n klein eiland.
Natuur
Duinen, bos en de Sahara van het Noorden
Tachtig procent van het eiland is natuur. Duinen, dennenbos, kwelders en de uitgestrekte zandvlakte van de Vliehors — alles binnen één fietstocht.
Vliehors: 2120 hectare zand
De Vliehors is de zandvlakte op de westpunt: 2120 hectare zonder bomen, huizen of wegen. De bijnaam "Sahara van het Noorden" is geen overdrijving op een windstille zomerdag. Delen van de Vliehors zijn militair oefenterrein en niet altijd toegankelijk.
Vuurboetsduin: hoogste punt van Friesland
42 meter hoog. Dat is genoeg om Vuurboetsduin tot het hoogste punt van de provincie Friesland te maken. De vuurtoren erop wordt al sinds 1909 gebruikt.
Kroon's Polders
Tussen 1898 en 1934 legde opzichter P.A. Kroon een serie polders aan om doorbraak van het smalle middendeel van Vlieland te voorkomen. Wat begon als kustverdediging is nu een belangrijk vogelgebied.
Zeehonden op de Richel
De zandbank de Richel, tussen Vlieland en Terschelling, is bij laag water een populaire ligplaats voor gewone en grijze zeehonden. Vanaf de veerhaven varen RIB-boten ernaartoe.
Het dorp
Oost-Vlieland: 39 monumenten in één straat
Oost-Vlieland is hét dorp van het eiland. Een lange Dorpsstraat met 39 rijksmonumenten, een beschermd dorpsgezicht, kleine winkels en een handvol restaurants.
Tromp's Huys (1575)
Het oudste huis van Vlieland staat aan de Dorpsstraat. Tromp's Huys is tegenwoordig museum en bevat onder meer maritieme en kunstcollecties. Het pand dateert uit 1575 — ouder dan de Republiek der Verenigde Nederlanden zelf.
Beschermd dorpsgezicht
Sinds de jaren tachtig is het hele dorp aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Dat betekent: geen reclame-uitingen op gevels, geen schreeuwerige kleuren, en bouwen volgens traditionele richtlijnen. Het maakt Oost-Vlieland tot een van de meest gave Wadden-dorpen.
Praktisch
Hoe werkt Vlieland?
Geen auto's voor toeristen
Vlieland is autoluw: bezoekers laten hun auto in Harlingen en komen met de boot. Op het eiland fiets, loop, of huur een elektrische deelauto in uitzonderlijke gevallen. Dat klinkt streng, maar je merkt na een halve dag waarom het werkt.
Veerboot Doeksen
Rederij Doeksen vaart het hele jaar door tussen Harlingen en Vlieland. De reguliere boot doet er ongeveer 90 minuten over; de sneldienst ongeveer 45. Reserveren is gratis maar voor het hoogseizoen sterk aanbevolen.
Bagageservice
Met je koffer een halve dag rondzeulen hoeft niet. Op de boot kun je je bagage afgeven; die wordt naar je verblijf gebracht. Veel logies hebben ook gratis transfers.
Fietsverhuur
Direct bij de veerhaven en op meerdere plekken in het dorp. Reserveer in het hoogseizoen vooruit, zeker als je een bakfiets, e-bike of kinderzitje wilt.
