Het eiland

Vlieland — één dorp, een eiland vol verhalen

Eén dorp, bijna 1200 inwoners en natuur tussen Noordzee en Waddenzee. Wij wonen en werken hier het hele jaar, en delen graag de plekken en verhalen van ons eiland.

Dorpsstraat in Oost-Vlieland met bakstenen gevels, bomen en een uithangende vlag

foto: Txllxt TxllxT (CC BY-SA 4.0) via Wikimedia Commons

Geschiedenis

Een eiland dat zichzelf bleef herontdekken

Vlieland ligt tussen Texel en Terschelling. Zeestromingen, stormvloeden en stuivend zand hebben de vorm van het eiland door de eeuwen heen veranderd. De naam verwijst naar het Vlie, het zeegat tussen Vlieland en Terschelling.

Twee dorpen, één verdwenen

Tot 1736 had Vlieland twee dorpen: Oost-Vlieland en het westelijker gelegen Westeijnde, ook wel West-Vlieland genoemd. Na decennia van pogingen tot herstel verdween dat tweede dorp definitief in de zee. Wat overbleef is het huidige Oost-Vlieland — sindsdien hét dorp van het eiland.

Gouden Eeuw op de rede van Vlieland

In de 16e en 17e eeuw was de rede van Vlieland een natuurlijke haven voor schepen die op weg waren naar de Oostzee. De eilanders verdienden hun geld met de Oostzeevaart, walvisvaart en loodsdiensten. Michiel de Ruyter, Cornelis Tromp en Witte de With kwamen op het eiland. In museum Tromp's Huys is meer te ontdekken over die maritieme geschiedenis.

Niet Fries, wel Fryslân

Tot 1942 hoorde Vlieland bij Noord-Holland. Pas tijdens de Duitse bezetting werden Vlieland en Terschelling administratief bij Friesland gevoegd. Die provinciegeschiedenis verklaart mede de historische band met Holland. Tegenwoordig wordt op het eiland vooral Nederlands gesproken.

Eerste op de morsetelegraaf

In 1866 was Vlieland — vanwege het loodswezen en de zeevaartschool — als eerste van de Nederlandse Waddeneilanden aangesloten op de morsetelegraaf. Een opmerkelijke modernisering voor zo'n klein eiland.

Natuur

Duinen, bos en de Sahara van het Noorden

Buiten het dorp bestaat Vlieland grotendeels uit natuur: duinen, bos, kwelders, polders en de zandvlakte van de Vliehors. Staatsbosbeheer beschrijft een gebied van ongeveer 4.000 hectare, 19 kilometer lang en gemiddeld 2 kilometer breed.

Vliehors: ruim 2100 hectare zand

De Vliehors ligt op de westpunt. De VVV noemt ongeveer 2120 hectare voor deze zandvlakte, die ook bekendstaat als de Sahara van het Noorden. Een deel is militair oefenterrein. Toegang hangt af van oefeningen en plaatselijke afsluitingen; tochten met de Vliehors Expres volgen hun eigen programma.

Vuurboetsduin: hoogste punt van Friesland

Ruim 40 meter hoog. Dat is genoeg om Vuurboetsduin tot het hoogste punt van de provincie Friesland te maken. De vuurtoren erop wordt al sinds 1909 gebruikt.

Kroon's Polders

Vier polders werden in de eerste decennia van de twintigste eeuw ingedijkt onder toezicht van Rijkswaterstaat-opzichter Jan Wouter Kroon. Nu is het gebied belangrijk voor broedvogels en voor vogels die er rusten en voedsel zoeken. Vanaf de omliggende paden en met een gids is er veel te zien.

Zeehonden op de Richel

De zandbank de Richel, tussen Vlieland en Terschelling, is bij laag water een populaire ligplaats voor gewone en grijze zeehonden. Vanaf de veerhaven varen RIB-boten ernaartoe.

Vuurtoren van Vlieland boven de boomtoppen op de Vuurboetsduin

Het dorp

Oost-Vlieland: geschiedenis langs de Dorpsstraat

Oost-Vlieland is het enige dorp van het eiland. Langs de Dorpsstraat staan historische huizen, winkels, cafés en restaurants. Bij de ingang van de straat ligt de Coupure: de witte muren en de afsluitbare kering beschermen het dorp bij hoogwater.

Tromp's Huys (1575)

Het oudste huis van Vlieland staat aan de Dorpsstraat. Tromp's Huys is tegenwoordig museum en bevat onder meer maritieme en kunstcollecties. Het pand dateert uit 1575 — ouder dan de Republiek der Verenigde Nederlanden zelf.

Beschermd dorpsgezicht

Het historische dorpsbeeld is beschermd. Niet alleen afzonderlijke panden, maar ook de samenhang van de straat vertelt iets over het verleden. Bij het Oude Raadhuis zijn de wapens van Oost- en West-Vlieland te zien; naast de Nicolaaskerk staat het Armhuis uit 1662.

Praktisch

Hoe werkt Vlieland?

Vervoer zonder bezoekersauto

Vlieland is autoluw: bezoekers kunnen hun auto niet meenemen. Op het eiland zijn fietsen te huur en rijdt de bus van Qbuzz. De mogelijkheden voor parkeren in Harlingen, de overtocht en vervoer op het eiland staan op onze aankomstpagina.

Veerboot Doeksen

Rederij Doeksen vaart het hele jaar door tussen Harlingen en Vlieland. Reistijden en afvaarten verschillen per dienst. De actuele dienstregeling, bootkaarten en wijzigingen staan bij Rederij Doeksen.

Bagageservice

Bagagevervoer Vlieland staat bij aankomst op de veerdam en brengt bagage tegen betaling naar je accommodatie. Voor de terugreis wordt het vervoer minimaal 24 uur van tevoren met de bagagevervoerder afgesproken.

Fietsverhuur

Frisia, Jan van Vlieland en Wimo verhuren fietsen. Ook elektrische fietsen en scootmobielen zijn te huur. De verhuurders geven informatie over beschikbaarheid, reserveren en het afleveren van een fiets.

Boodschappen, ook buiten de zomer

In de Dorpsstraat zijn SPAR en Poiesz, naast de bakker en andere winkels. Bezorgen en afhalen is bij verschillende winkels mogelijk. We verwijzen naar de winkels voor actuele openingstijden en voorwaarden.

Winkels en boodschappen bij de VVV

Toegankelijkheid en vakantie met zorg

Een strandrolstoel bij het Badhuys, scootmobielverhuur en aangepaste hotelkamers maken verschillende soorten verblijf mogelijk. Palet biedt thuiszorg tijdens een vakantie en Medipoint verhuurt hulpmiddelen. Welke voorzieningen passend en beschikbaar zijn, wordt met de aanbieder besproken.

Toegankelijkheid en zorg bij de VVV

Verloren en gevonden

De gemeente heeft een meldformulier en een overzicht van gevonden spullen.

Gevonden voorwerpen bij de gemeente

Afval op het eiland

Papier, glas en textiel worden apart ingezameld. Andere herbruikbare materialen worden door Omrin uit het restafval gehaald. Bij de haven en op de vakantiehuizenterreinen zijn verzamelpunten.

Uitleg over afvalinzameling bij de VVV

Haven en eilandhoppen

De jachthaven op de oostpunt is jaarrond open. Voor tochten naar andere eilanden zijn er seizoensgebonden verbindingen, onder meer met De Vriendschap, Doeksen en de Eilandhopper. Hun dienstregelingen bepalen wat er mogelijk is.

Actuele haveninformatieVerbindingen met de andere eilanden

Bibliotheek en Nicolaaskerk

Bibliotheek Vlieland zit aan Lutinelaan 3, in De Jutter. Ook vakantiegangers kunnen na inschrijving boeken lenen. In de Nicolaaskerk aan Kerkplein 7 zijn kerkdiensten en momenten voor bezichtiging.

Bibliotheekinformatie bij de VVVBezichtiging van de Nicolaaskerk
Veerboot van Doeksen op weg van Harlingen naar Vlieland

Praktisch op het eiland

Veelgestelde vragen

Bronnen voor geschiedenis en landschap: VVV: over Vlieland.

Voor toegang tot natuurgebieden en honden: Staatsbosbeheer: bezoekersinformatie.