Hiep hiep hoezee voor een plekje grond

Om tien uur 's ochtends op Koningsdag zingt heel Nederland het Wilhelmus. Op Vlieland volgt daarna nog een lied, en dat kent iedereen op het eiland uit het hoofd.

Een onderwijzer van de wal

Het Vlielands Volkslied is geschreven door Gerrit Donia — en die was geen Vlielander. Hij werd in 1876 geboren in Franeker en kwam in 1902 als onderwijzer naar het eiland, in een tijd dat het toerisme hier nog nauwelijks bestond en er zo'n zevenhonderd mensen woonden.

Donia bleef. Tot eind 1935 stond hij voor de klas op de openbare lagere school. Vanaf 1931 was hij daarnaast wethouder, een functie die hij tot zijn dood in december 1948 vervulde. Bijna een halve eeuw op een eiland waar iedereen elkaar kent — dat maakt van een buitenstaander een Vlielander.

Een volkslied zonder grootspraak

Zijn tekst zegt iets dat je op geen enkele toeristische folder tegenkomt. Het lied begint met een plekje grond, klein van omtrek, en noemt het in dezelfde adem gering van waarde. Verderop staat dat anderen er wel eens spottend over doen. Dat is een opmerkelijke keuze voor een volkslied: geen grootspraak, maar de erkenning dat dit eiland in de ogen van de wereld niet veel voorstelt — gevolgd door de mededeling dat de eilanders het toch hooghouden.

Het tweede couplet gaat over kinderen die ongestoord in de duinen spelen, en over wat er gebeurt als het lot je wegvoert naar oost, west, zuid of noord. Dat is de kern van dit lied en van dit eiland: het is geschreven voor mensen die vertrekken. Op een eiland waar generaties naar zee gingen en jongeren naar de wal verhuisden, is een volkslied geen feestlied maar een anker.

En dan het refrein, dat drie keer hiep hiep hoezee roept voor een eiland midden in zee. Uitgeschreven ziet dat er onbeholpen uit. Gezongen, door honderd mensen tegelijk op de Dorpsstraat, werkt het.

Waar je het hoort

In januari 2013 bood Nils Koster van het Vlielander duo Drijfhout een uitvoering van het volkslied aan tijdens een raadsvergadering, als geschenk aan de bevolking. Het staat sindsdien op de site van de gemeente en is daar te beluisteren.

Wie het live wil horen: Koningsdag, tien uur, na het Wilhelmus. Of bij het Vlielander Zeemanskoor, dat het op het repertoire heeft staan.