Tromp's Huys: het oudste huis van het eiland (1575)

1575

Aan de Dorpsstraat 99 in Oost-Vlieland staat het oudste huis van het eiland. Het bouwjaar, 1575, valt samen met het jaar waarin Oost-Vlieland volgens de overlevering door Spaanse troepen werd platgebrand — een verhaal dat lang alleen overlevering was, tot opgravingen in 2023 in de bodem zestiende-eeuwse Spaanse zilvermunten en een loden zegel opleverden.

Het huis dat er daarna kwam te staan, staat er nog steeds. Dat is op een eiland waar de zee dorpen heeft opgeruimd geen kleinigheid.

Waar de naam vandaan komt

De naam verwijst naar de zeventiende-eeuwse admiraalsfamilie Tromp. Vlieland lag aan het Vlie, de vaarroute naar Amsterdam, en de admiraliteit had er belang bij. Het pand is in de loop van de eeuwen woonhuis, admiraliteitswoning en pakhuis geweest.

De schilderes

In de twintigste eeuw woonde en werkte in het huis de Duitse kunstenares Betzy Akersloot-Berg (1850–1922), geboren in Noorwegen, gespecialiseerd in zeegezichten. Zij kocht het pand, verbouwde het en liet haar werk en verzameling na aan het eiland. Sinds 1956 is Tromp's Huys museum.

Wat er te zien is

De collectie draait om het eiland en de zee: schilderijen van Akersloot-Berg, zeegezichten, prenten, kaarten, voorwerpen uit de eilandgeschiedenis. Het museum is klein en dat is de kracht ervan — je loopt door een woonhuis, geen tentoonstellingshal. De lage deuren, de balken en de vensterbanken vertellen evenveel als wat eraan hangt.

Het pand is rijksmonument (monumentnummer 37544) en is sinds 2001 eigendom van Vereniging Hendrick de Keyser, die historische huizen in Nederland in stand houdt.

Praktisch

Tromp's Huys ligt midden in de Dorpsstraat en is te combineren met een wandeling langs de andere monumenten in de straat. Openingstijden en toegangsprijs staan op de site van het museum; buiten het hoogseizoen zijn de openingsdagen beperkt. Reken op een klein uur.